Emlakta Dijitalleşme Vergi Frenine Takıldı: Konut Arzı Daralabilir!
Türkiye gayrimenkul sektöründe şeffaflığı artırma ve kayıt dışı işlemlerle mücadele etme hedefiyle uygulamaya konulan Elektronik İmar Durumu Sorgulama (EİDS) ve Tapu Takas Sistemi gibi dijital uygulamalar, sektör için önemli bir dönüşüm aşamasını temsil etmektedir. Bu yenilikler, modernleşme yolunda atılan kritik adımlar olarak değerlendirilmektedir. Ancak, bu dijitalleşme sürecinin, mevcut piyasa koşullarıyla uyumlu bir vergilendirme politikasıyla desteklenmemesi durumunda, özellikle arz tarafında ciddi sorunların ortaya çıkabileceği belirtilmektedir. Bu potansiyel sorunlar, başkent Ankara başta olmak üzere ülkenin dört bir yanındaki emlak piyasasını etkileyebilecek niteliktedir.
Mevcut Vergi Yapısının Etkileri
Sektörün önde gelen isimlerinden Emre KOÇ, dijital uygulamaların sektöre kazandırdığı güven ve şeffaflık ortamının değerini vurgularken, güncel vergi ve maliyet yapısının satıcılar üzerinde oluşturduğu baskıya dikkat çekmektedir. Emre KOÇ, bu konudaki değerlendirmesinde şu hususları öne sürmüştür:
* EİDS ve Tapu Takas Sistemi, satış bedellerinin gerçek değerler üzerinden beyan edilmesini sağlayan, sektörün ihtiyaç duyduğu elzem uygulamalardır.
* Ancak, satış işlemleri üzerindeki yüksek vergi oranları ve beraberindeki maliyetler, birçok mülk sahibini gayrimenkul satışından vazgeçirmektedir.
* Kazanç vergilerinde kademeli veya makul bir düzenleme yapılmadığı sürece, hedeflenen şeffaflık, emlak piyasasının yavaşlamasına hatta durma noktasına gelmesine neden olan bir faktöre dönüşebilir.
Konut Arzındaki Daralmanın Olası Sonuçları
Vergi yükünün satıcı davranışları üzerindeki doğrudan etkisi, konut arzında belirgin bir düşüş riskini beraberinde getirmektedir. Bu durumun, domino etkisiyle ekonomik ve sosyal sonuçlar doğurabileceği üzerinde durulmaktadır. Özellikle Ankara'nın dinamik yerleşim bölgeleri olan Çayyolu ve Eryaman'da, satılık emlak stoğunun azalması, orta gelir grubunun konuta erişimini daha da güçleştirebilir. Emre KOÇ, bu potansiyel etkilere ilişkin şu görüşleri dile getirmektedir:
* Mevcut koşulların sürmesi halinde, satılık konut arzında kayda değer bir azalma yaşanması kaçınılmazdır.
* Bu durum, satış fiyatlarında yukarı yönlü bir baskı yaratırken, kira piyasalarını da yükselterek barınma maliyetlerini artıracaktır.
* Gayrimenkul sektöründe oluşacak bir arz daralması, enflasyonla mücadele politikaları üzerinde de olumsuz bir etki yaratabilir.
* Konut, yalnızca bir yatırım aracı olarak değil, aynı zamanda temel bir barınma hakkı olarak ele alınmalıdır.
Dijitalleşmeyi Destekleyen Vergi Reformu İhtiyacı
Sektör yetkilileri, dijitalleşme sürecinin kalıcı ve sürdürülebilir başarısının, vergi politikalarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etmektedir. Bu çerçevede, kayıt dışılığı azaltan, şeffaflığı teşvik eden ancak emlak satıcılarını cezalandırmayan adil bir vergi düzenlemesinin hızla hayata geçirilmesi büyük önem arz etmektedir. Türkiye gayrimenkul sektörünün üretim ve satış döngüsünün korunması ve vatandaşların konuta erişiminin kolaylaştırılması temel hedefler arasında yer almalıdır.
