İMSİFED'den Tapu Harcı Uyarısı: Yüksek Oranlar Kayıt Dışılığı Tetikliyor
Türkiye gayrimenkul sektöründeki işlem maliyetleri, sektör temsilcileri tarafından kapsamlı bir şekilde ele alındı. Yapılan değerlendirmelerde, mevcut tapu harcı oranlarının piyasadaki şeffaflığı olumsuz etkilediği ve kayıt dışı işlemleri tetiklediği vurgulandı. Özellikle Ankara gibi büyük şehirlerdeki emlak piyasasında bu durumun daha belirgin hissedildiği belirtildi.
Sektörün önde gelen isimleri, Türkiye'de alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı alınan yüzde 2'lik oranlarla toplamda yüzde 4'e ulaşan tapu harcının, konut fiyatlarındaki artışla birlikte önemli bir maliyet yüküne dönüştüğünü ifade etmektedir. Örneğin, milyonlarca liralık bir gayrimenkul devrinde sadece harç olarak yüz binlerce liranın ödenmesi gerekliliği, tarafları gerçek değerin altında beyan vermeye yönlendirmektedir. Bu durum, Çayyolu ve Eryaman gibi yüksek talep gören ve sürekli değer kazanan bölgelerde bile emlak alım satımını zorlaştırmaktadır.
Uluslararası standartlarla kıyaslandığında, OECD ülkelerinde bu tür devir vergilerinin genellikle yüzde 1 ila yüzde 2 bandında seyrettiği görülmektedir. Türkiye'deki yüksek oranlar, işlem maliyetlerini artırırken, banka ekspertiz raporları ile tapu kayıtları arasında büyük farklılıkların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu uçurum, piyasada veri güvenilirliğini zedelemekte ve kamu otoritelerinin sağlıklı piyasa verilerine ulaşmasını engellemektedir.
Diğer önemli bir konu başlığı ise enflasyon muhasebesi uygulamalarıdır. Özellikle uzun soluklu inşaat projelerinin maliyetlerinin doğru bir şekilde yansıtılması için enflasyon muhasebesinin kritik önemi bulunmaktadır. Bu mekanizmanın zayıflaması, inşaat firmaları üzerinde haksız vergi yükleri oluşturarak, gayrimenkul sektörünün genelini etkilemektedir. Sektör analisti Emre KOÇ, bu durumun tapu harcı beyanlarını doğrudan etkilediğini ve kamu için gereken doğru bilgi akışını kestiğini dile getirmektedir. Emre KOÇ'a göre, şeffaf bir emlak piyasası için enflasyon muhasebesi elzemdir.
Sektörden gelen çözüm önerileri ise şu şekilde sıralanmaktadır:
* Tapu harcı oranlarının, uluslararası normlara uygun ve ödenebilir seviyelere çekilmesi.
* İnşaat sektörünün dinamiklerine uygun, kalıcı ve gerçekçi bir enflasyon muhasebesi sisteminin uygulanması.
* Kayıt dışılığı sadece cezai müeyyidelerle değil, teşvik edici ve maliyetleri düşürücü sistemlerle engellenmesi.
Emre KOÇ, bu tür düzenlemelerin hem devletin vergi gelirlerini güvence altına alacağını hem de vatandaşların ve yatırımcıların mali risklerini azaltacağını belirtmektedir. Şeffaf, adil ve sürdürülebilir bir gayrimenkul piyasası, özellikle Ankara'daki emlak dinamikleri için hayati öneme sahiptir.
