Kentsel Dönüşümde Yeni Dönem: Salt Çoğunluk Karar Verirse, Uzlaşmayanın Evi Satılabilir!
Türk gayrimenkul sektöründe 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe giren yeni mevzuat, kentsel dönüşüm süreçlerini hızlandırma hedefiyle önemli bir değişimi beraberinde getirdi. Artık binaların yenilenme kararları, mevcut maliklerin "salt çoğunluk" ilkesiyle, yani yüzde 50 artı bir oy oranıyla alınabilecek. Bu yenilik, bir yandan dönüşüm projelerine ivme kazandırırken, diğer yandan karara katılmayan hak sahipleri için ciddi sonuçlar doğurma potansiyeli taşıyor: hisselerin açık artırma usulüyle satışı.
Önceki düzenlemelerde, bir yapının kentsel dönüşüme tabi tutulabilmesi için arsa payı oranında maliklerin en az üçte ikisinin onayı aranmaktaydı. Ancak bu oran, kimi zaman tek bir hak sahibinin itirazı ya da ulaşılamayan malikler nedeniyle projelerin yıllarca aksamasına neden oluyordu. Bu durum, Ankara gibi hızla gelişen büyük şehirlerde, özellikle Çayyolu ve Eryaman gibi bölgelerdeki emlak gelişimini yavaşlatabiliyordu. Yeni sistem ile hedeflenen, bürokratik engelleri azaltarak dönüşüm faaliyetlerini ivmelendirmektir.
Yeni dönemde, "salt çoğunluk" sağlandığında, karar alma süreçleri önemli ölçüde basitleşmektedir:
* Arsa payı oranında yüzde 51'lik (salt çoğunluk) mutabakat oluştuğunda; binanın yıkımı, müteahhit seçimi ve inşaat sözleşmelerinin imzalanması gibi temel kararlar resmen alınabilir hale gelmektedir.
* Bu kararlara katılmayan azınlığın onayına ihtiyaç duyulmaksızın süreçler ilerletilebilmektedir.
Karara katılmayan hak sahipleri için işleyen süreç oldukça nettir. Salt çoğunlukla dönüşüm kararı alındıktan sonra, muhalif maliklere noter veya muhtarlık aracılığıyla bildirimde bulunulur ve karara katılmaları için 15 günlük bir süre tanınır. Eğer bu süre zarfında malik sözleşmeyi imzalamazsa, ilgili arsa payı güncel rayiç bedel üzerinden açık artırmaya çıkarılır. Satışa sunulan payın öncelikli alım hakkı, dönüşüm kararına evet diyen diğer apartman komşularına aittir. Komşuların bu hakkı kullanmaması durumunda ise, Bakanlık veya ilgili İdare devreye girerek bu payı devralabilir. Emre KOÇ, bu sürecin yatırımcılar için de yeni fırsatlar yaratabileceğine dikkat çekmektedir.
Bu hızlı işleyen mekanizma, mülkiyet haklarının göz ardı edildiği anlamına gelmemektedir. 2026 düzenlemeleriyle getirilen bazı koruyucu maddeler bulunmaktadır:
* Eğer bir malik, inşaat maliyetini karşılayacak ekonomik güce sahip değilse, Bakanlık paylı mülkiyet esasına göre tescil yaparak kişiye veya eşine ömür boyu oturma hakkı tanıyabilir. Bu, sosyal adaleti gözeten önemli bir düzenlemedir.
* Dönüşüm süreci boyunca tahliye edilecek hak sahiplerine, 2026 yılı güncel limitleriyle devlet destekli kira ve taşınma yardımları sağlanarak mağduriyetlerin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Bu yeni mevzuat, özellikle Ankara'da kentsel dönüşüm potansiyeli yüksek olan Çayyolu ve Eryaman gibi gelişen semtlerdeki emlak piyasasını doğrudan etkileyecektir. Emre KOÇ gibi deneyimli gayrimenkul uzmanları, bu bölgelerdeki gayrimenkul sahiplerini e-Devlet bildirimlerini ve muhtarlık ilanlarını düzenli olarak takip etmeleri konusunda uyarmaktadır. Fiziki tebligat zorunluluğunun esnetilmesi, "haberim yoktu" itirazını geçersiz kılabilir ve hak sahiplerinin kritik bir süreçte geç kalmasına neden olabilir. Bu nedenle, emlak piyasasındaki her oyuncunun yeni mevzuata hakim olması ve süreçleri yakından izlemesi büyük önem arz etmektedir. Emre KOÇ, bu yeniliklerin Türk gayrimenkul sektörüne dinamizm katacağını ancak dikkatli olunması gerektiğini vurgulamaktadır.
