Yeni Yönetmeliğin Getirdikleri
Gayrimenkul ve emlak sektöründe Ankara başta olmak üzere Çayyolu, Eryaman gibi bölgelere yatırım yapanlar için “değer artış payı” uygulaması artık daha net kurallara bağlandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Uygulama Yönetmeliği, imar değişikliği sonucu değer kazanan taşınmazlardan alınacak payların nasıl hesaplanacağına ve nasıl tahsil edileceğine dair ayrıntılı hükümler içeriyor.
Bu yazıda, yönetmeliğin önemli maddelerini yatırımcıların, emlak profesyonellerinin ve özellikle Ankara gayrimenkul piyasasında faaliyet gösteren danışmanların (ör. Emre Koç gibi uzmanların) daha iyi anlayabilmesi için sade ve açıklayıcı şekilde ele alıyoruz.
Yönetmeliğin Amacı
Yönetmeliğin temel amacı, imar planında yapılan değişiklikler nedeniyle taşınmazın değerinde meydana gelen artışın devlete ve yerel yönetimlere adil bir şekilde paylaştırılmasıdır.
Bu sayede imar hakkı artışıyla oluşan değer yalnızca mülk sahibine değil; kamuya da gelir olarak döner.
Kapsam Neleri İçeriyor?
Yönetmelik, şu alanlarda yapılan imar planı değişikliklerini kapsar:
Taşınmazın kullanım fonksiyonunun değiştirilmesi
Kat yüksekliğinde artış yapılması
İnşaat alanı (Emsal/E=KAKS) artışı
Yapı yoğunluğunun artırılması
Bu değişikliklerin tümü, taşınmazın değerini yükselttiği için değer artış payına tabidir.
Plan Değişikliği Talepleri Nasıl Değerlendirilecek?
Başvuruların işleme alınabilmesi için belirli şartlar aranır. Aşağıdaki hallerde plan değişikliği talepleri çevre düzeni planı değişikliğine bağlıdır:
Plan değişikliği büyük altyapı yatırımlarını etkiliyorsa
Trafik ve ulaşım sisteminde kapasite aşımı oluşturuyorsa
Çevresel etki açısından yeni değerlendirmeler gerektiriyorsa
Yapılaşma yoğunluğunu ciddi ölçüde artırıyorsa
Değer Artış Payı Nedir?
İmar planı değişikliği sonucu taşınmazın piyasa değerinde ortaya çıkan farktır.
Bu fark, bilirkişiler tarafından hazırlanacak değerleme raporlarıyla belirlenir.
Değer Artış Payı = Plan öncesi değer – Plan sonrası değer farkının belirli yüzdesi
Bu tutar;
%25 Bakanlık Payı
%25 İlgili İl Payı
%25 İlgili İlçe Payı
%25 Planı Onaylayan İdare Payı
şeklinde dört eşit parçaya bölünür.
Değerleme Raporları Nasıl Hazırlanacak?
Değerleme raporları bağımsız uzmanlar tarafından düzenlenir ve şu kriterler dikkate alınır:
Taşınmazın konumu
Çevre altyapıları
Ulaşım olanakları
Arsa değerleri
Bölgedeki arz–talep durumu
İmar değişikliğinin yarattığı avantajlar
Ankara’nın Çayyolu ve Eryaman gibi değer artışı potansiyeli yüksek bölgelerinde, bu raporlar yatırım kararlarını doğrudan etkiler.
Değer Artış Payının Ödenmesi
Değer artış payı, imar planı değişikliğinin kesinleşmesinin ardından tahakkuk ettirilir.
Ödeme yapılmadan uygulama yapılamaz ve imar hakkı kullanılamaz.
Ödeme yöntemleri:
Peşin ödeme
Zaman içinde taksitli ödeme (ilgili idarenin belirlediği şartlarla)
Plan Uygulama Sonrası Yapılacak Değişiklikler
İmar planı değişikliği uygulandıktan sonra;
Yeni yapılaşma koşulları geçerli olur
Parsel bazında yeni imar durum belgesi düzenlenir
Yapı ruhsatı bu yeni koşullara göre verilir
Sık Sorulan Sorular
1. Değer artış payı her plan değişikliğinde alınır mı?
Evet. Taşınmazın değerini yükselten her değişiklik bu kapsamdadır.
2. DAP ödenmeden yapı ruhsatı alınabilir mi?
Hayır. Ruhsat için değer artış payının ödenmiş olması zorunludur.
3. Ankara’da en çok hangi bölgelerde uygulanıyor?
Özellikle yeni konut projelerinin yoğun olduğu Çayyolu, Eryaman ve çevresi, değer artış payının en sık görüldüğü lokasyonlardır.
Sonuç: Gayrimenkul Yatırımında Yeni Dönem
Bu yönetmelikle birlikte, Ankara emlak ve gayrimenkul piyasasında özellikle Çayyolu ve Eryaman gibi yoğun talep gören bölgelerde yatırım yapmayı planlayan kişilerin süreçleri daha dikkatli değerlendirmesi gerekiyor.
Emlak profesyonelleri (örneğin sektörde bilinen danışmanlardan Emre Koç gibi uzmanlar), yatırımcılara imar değişikliği süreçlerinde rehberlik ederek doğru adım atmalarına yardımcı olabilir.
Kaynak: LİNK

